Kendime neden bu kadar yükleniyorum? Mükemmeliyetçilik ve öz-eleştiri

Bir işi bitirdikten sonra rahatlamak yerine yalnızca eksik kalan noktayı düşünüyor olabilirsiniz. “Daha iyisini yapmalıydım” cümlesi bazen çalışma isteğinden çok yorgunluk getirir. Kendinize yüklenmenizin nedenini anlamak, yalnızca ne kadar başarılı olduğunuza bakmaktan daha geniş bir değerlendirme gerektirir.

Sağlıklı hedef ile katı standart arasındaki fark

Hedefler koşullara göre değişebilir; öğrenmeye, dinlenmeye ve hataya yer bırakabilir. Standartlar esnemediğinde kişi zarar görse bile onları karşılamaya çalışabilir ve kendi değerini başarıya bağlayabilir. Centre for Clinical Interventions mükemmeliyetçilik rehberi, yüksek hedeflerden vazgeçmekten ziyade yaşamı zorlayan katılığı değerlendirmeyi önerir.

Neden hiçbir yaptığımı yeterli bulmuyorum?

Kurgusal örnek: Bir sunumu tamamlayan Selin, aldığı olumlu geri bildirimi geçiştirip yalnızca bir yazım hatasını düşünüyor. Ertesi sunumdan önce her slaydı tekrar tekrar kontrol ediyor, uykuya ayırdığı süre azalıyor.

Böyle bir örnekte “Yeterli sayılması için ne olmalıydı?”, “Hata yapmanın sizin için anlamı ne?” ve “Bu ölçüt başka biri için de geçerli mi?” soruları konuşulabilir. Kişinin çalışma koşulları ve çevresinden gelen beklentiler de değerlendirmeye dahildir.

Hata yaptığımda kendimi neden cezalandırıyorum?

Yapılan işe yönelik değerlendirme ile bütün kişiliğe yönelik yargı aynı şey değildir. “Bu bölümde hata yaptım” cümlesinin “Ben başarısız biriyim” sonucuna dönüşmesi, özdeğerle ilgili inançları incelemek için bir başlangıç olabilir. CCI özsaygı kaynakları, kişinin kendisine ilişkin olumsuz değerlendirmeleri gerçek kabul edebilmesini ve bu inançların ele alınmasını açıklar.

Yetersizlik hissi günlük hayatımı nasıl etkiliyor?

Bir görüşmeye hazırlanırken şu noktaları düşünmek yardımcı olabilir: İşe başlamak veya bitirmek zorlaşıyor mu? Dinlenirken aklınız sürekli yapmadıklarınızda mı? Eleştiri aldığınızda ne oluyor? Kendinizi başkalarıyla karşılaştırmak ilişkilerinizi nasıl etkiliyor? Bunlar bir test değildir; yaşantınızı anlatmak için örnek sorulardır.

Terapiye nasıl başlanabilir?

İlk görüşmede kendinize en çok hangi anlarda yüklendiğinizi, bunun hayatınızdaki yerini ve nelerin değişmesini istediğinizi konuşabiliriz. Yoğun öz-eleştiri ve yetersizlik duyguları, yetişkinlerle sık çalıştığım konulardan. BDT ve şema terapiden yararlanırken sizin yaşadığınız güçlüğü anlamaya odaklanıyorum; yalnızca mükemmeliyetçi olduğunuzu düşünmeniz belirli bir şemanız olduğu anlamına gelmez.

Şema terapi çalışma bilgilerini ve yetişkinlerde şema terapi rehberini inceleyebilirsiniz. Zorlanmanız daha çok başkalarının beklentilerine göre yaşamakla ilgiliyse onay arayıcılık yazısı da bağlantılı soruları ele alır.